از نشانه های فرسودگی شغلی اینست که شما همیشه خسته و آزرده هستید و احساس ناکامل بودن و قدردانی نشدن دارید. همهچیز در شما کاری میکند که به این فکر بیفتید که شغلتان را رها کنید.
برای درمان و کنترل فرسودگی شغلی، معمولاً باید هم منبع استرس را کاهش داد و هم از سلامت جسم و روان مراقبت کرد. در ادامه بیشتر به عوامل و راهکارهای مقابله با فرسودگی شغلی میپردازیم پس با مدیرنو همراه باشید.
فرسودگی شغلی یا فرسایش شغلی چیست؟
فرسودگی شغلی نوعی استرس مرتبط با کار است. این وضعیت شامل خستگی شدید جسمی یا احساسی میشود. فرسودگی شغلی همچنین ممکن است با احساس بیفایده بودن، ناتوانی و پوچی همراه باشد.
فرسودگی شغلی یک تشخیص پزشکی رسمی نیست. برخی متخصصان معتقدند که مشکلات دیگری مانند افسردگی میتوانند عامل اصلی آن باشند. البته فرسودگی شغلی میتواند خطر ابتلا به افسردگی را افزایش دهد. با این حال، افسردگی و فرسودگی شغلی یکسان نیستند و روش درمان آنها نیز تفاوت دارد.
صرفنظر از علت، فرسودگی شغلی میتواند سلامت جسم و روان نیروی کار را تحت تأثیر قرار دهد. اما بهترین گزینه برای رفع این مشکل ترک سازمان نیست! شاید حالا وقتش نباشد. یعنی تا زمانی که تلاشهای هدفمند و هوشمندانه برای نجات خودتان از این موقعیت انجام ندادید، نباید به گزینه آخر فکر کنید.
پیشنهاد پادکست :پادکست مدیریت استرس و اضطراب در محیط کار
دلایل احتمالی فرسودگی شغلی چیست؟
فرسودگی شغلی میتواند دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله:
نداشتن کنترل کافی
وقتی در مورد نحوه انجام کارتان، برنامه زمانی، وظایف یا حجم کاری حق تصمیمگیری ندارید، احتمال فرسودگی بیشتر میشود. نداشتن ابزار و امکانات لازم برای انجام کار هم میتواند به این وضعیت دامن بزند.
نامشخص بودن انتظارات
اگر دقیق ندانید رئیس یا دیگران چه انتظاری از شما دارند، احتمالاً احساس نخواهید کرد که کارتان را خوب انجام میدهید.
تعارض با دیگران
ممکن است با یک همکار زورگو کار کنید، احساس کنید همکاران علیه شما هستند یا رئیستان بیش از حد در کارتان دخالت میکند. این تعارضها میتوانند استرس شغلی را افزایش دهند.
حجم کاری خیلی زیاد یا خیلی کم
ممکن است شغلتان خستهکننده و یکنواخت باشد، یا آنقدر پرمشغله باشد که نتوانید از پس فشار آن بربیایید. در هر دو حالت، برای حفظ تمرکز به انرژی زیادی نیاز دارید و این موضوع میتواند به خستگی و فرسودگی شغلی منجر شود.
نبود حمایت کافی
اگر در محیط کار و زندگی شخصی احساس تنهایی کنید، احتمالاً استرس بیشتری را تجربه خواهید کرد.
مشکل در تعادل بین کار و زندگی
شاید کارتان آنقدر زمان و انرژی شما را بگیرد که دیگر چیزی برای خانواده و دوستان باقی نماند. این عدم تعادل میتواند باعث فرسودگی شغلی شود.
چه عواملی خطر فرسودگی شغلی را افزایش میدهد؟
- موارد زیر میتوانند خطر فرسودگی شغلی را بیشتر کنند:
- داشتن حجم کاری سنگین و ساعتهای کاری طولانی
- دشواری در حفظ تعادل بین کار و زندگی
- فعالیت در مشاغل حمایتی مانند حوزه سلامت که نیازمند رسیدگی مداوم به دیگران هستند
- احساس نداشتن کنترل یا اختیار کافی در محیط کار
چگونه میتوان با فرسودگی شغلی مقابله کرد؟
فرسودگی شغلی اغلب به شرایطی در محیط کار مربوط میشود که شاید خارج از کنترل شما باشند. اما همچنان راههایی وجود دارد که بتوانید نحوه مواجهه با استرس را مدیریت کنید:
گزینههای پیش رو را بررسی کنید.
درباره نگرانیهای خود با مدیرتان صحبت کنید. شاید بتوانید با همکاری هم تغییراتی ایجاد کنید یا راهحلی برای مشکلات پیدا کنید. برای کارهایی که باید انجام شوند، هدفهای واقعبینانه تعیین کنید و مشخص کنید چه کارهایی میتوانند به تعویق بیفتند. اگر احتمال تغییر شرایط کاری کم است، شاید بهتر باشد به دنبال شغلی باشید که تناسب بیشتری با شما دارد.
همچنین اگر مدیر و لیدر هستید، با فرد دچار فرسودگی شغلی صحبت کنید و برای حل مشکلات کاری برنامه ریزی کنید.
از دیگران کمک بگیرید.
از همکاران، دوستان یا عزیزانتان حمایت بخواهید. صحبت کردن با دیگران میتواند به کنار آمدن با شرایط کمک کند. احساس تعلق داشتن، از فرد در برابر فرسودگی شغلی محافظت میکند. اگر محل کارتان برنامه حمایت از کارکنان دارد، خدمات آن را بررسی کنید.
فعالیتهای آرامشبخش را امتحان کنید.
به دنبال فعالیتهایی باشید که به کاهش استرس کمک میکنند؛ مانند یوگا، مدیتیشن یا تایچی. حتی چند نفس عمیق در طول روز هم میتواند تنش را کاهش دهد.
خواب کافی داشته باشید.
خواب به بازیابی انرژی و حفظ سلامت جسم و روان کمک میکند.
ورزش کنید.
فعالیت بدنی منظم میتواند به شما کمک کند استرس را بهتر مدیریت کنید و ذهنتان را از کار دور نگه دارد.
ذهنآگاهی را تمرین کنید.
ذهنآگاهی یعنی بدون قضاوت یا واکنش عجولانه، نسبت به اتفاقات درونی و اطراف خود آگاه باشید. این تمرین میتواند به شما کمک کند بهتر با شرایط کاری کنار بیایید. در هنگام بررسی گزینهها، ذهنی باز داشته باشید و در صورت نیاز کمک بخواهید.
حجم کاری خود را مدیریت کنید.
برنامه ریزی حجم کاری، اولویت بندی کار، واگذاری وظایف، نه گفتن و کنار گذاشتن کمال گرایی (جهت بررسی میزان کمال گرایی کلیک نمایید)؛ اگر یک یا چند مورد از این کارها را انجام ندادهاید، سعی کنید حتماً در اولویت قرار دهید.
کنترل خود را بالا ببرید.
بهعنوانمثال، آیا رئیستان در تمام ساعات شبانهروز با شما تماس میگیرد و به شما این احساس را میدهد که باید همیشه در تماس باشید؟ آیا اولویتها در محل کار شما دائماً در حال تغییرند تا هرگز نتوانید جلوتر بروید؟ یا اینکه بهسادگی از نظر منابع فیزیکی یا مردمی خود قابلیت پیشبینی کافی برای انجام کارتان را ندارید؟
سپس از خود بپرسید که برای تغییر این وضعیت چهکاری میتوانید انجام دهید.
آیا میتوان برای ایجاد مرزهای بهتر و پاسخ ندادن به پیامها، این موضوع را با رئیس خود در میان بذارید؟ میتوانید به توافق برسید که برخی از اولویتها ثابت بماند؟ یا در مورد چیزهایی که نیاز به مذاکره دارد، میتوانید منابع بیشتری داشته باشید؟ وقتیکه این زمینهها را در نظر گرفتید، سپس میتوانید ببینید که چهکاری میتوانید انجام بدید تا بر محیط خودتان تأثیر بگذارید در مقابل آنچه تغییر نمیکند مهم نیست که چه میگویید یا انجام میدهید.
ارتباط کاری خود را بهبود بخشید.
فرسودگیشغلی میتواند مسری باشد. بنابراین برای ارتقای مشارکت فردی خودتان، باید روحیه کاری گروه را تغییر دهید. اگر متوجه شدید که وقتی تمام تلاش خودتان را انجام دادید ولی دیگران نمیتوانند روابط را بهبود ببخشند یا نمیخواهند روابط بهتری داشته باشند، ممکنه بخواهید به تغییر شغل فکرکنید.
تمرکز روی کارکنان خودتان
انتظارات، خواستهها، اهداف روشن و شفاف و کمک به رسیدن به حداکثر کارایی، جز اقدامات حیاتی مدیران برای تمرکز بیشتر روی کارکنان است.
حذف استرسهای زائد
یکی از اقداماتی که مدیران باید به آن توجه زیادی داشته باشند، برطرف کردن استرسها، موانع و چالشهای زائد محیط کار است.
برنامهریزی برای انتقال احساس ارزشمندی
برای بهتر شدن کیفیت کار پرسنل، باید روی انتقال حس ارزشمندی آنها در رسیدن به اهداف سازمان تمرکز کنید. حمایت از نظرات و پیشنهادات، دیدن سهم هریک از اعضا در رسیدن به اهداف و اهمیت دادن واقعی به پرسنل، از ابزارهای انتقال حس ارزشمندی به کارکنان شماست. برای استفاده حداکثری باید به دنبال تدوین برنامهای هدفمند بوده و برای اجرای آن به شدت متعهد باشید.
اهمیت فرسودگی شغلی در سازمان
براساس مطالعات گالوپ، 48 درصد از جمعیت شاغل در آمریکا بهطور فعال در حال جستجوی شغل جدید هستند. رکورد بیسابقه نرخ ترک کار و تعداد مشاغل پر نشده در آمریکا، تنها مربوط به این کشور نیست و همانطور که میدانید در کشور ما نیز چالش جذب نیروی انسانی با کیفیت، به یکی از چالشهای اصلی کسب و کارها تبدیلشده.
عموماً مدیران و کارآفرینها برای چنین مشکلی دست به دامان پرداخت حقوق و مزایای بیشتر میشوند. به این امید که بتوانند افراد موردنظر را جذب و حفظ کنند. اما انتخاب چنین رویهای مصداق بارز پاک کردن صورتمسئله است. و حتی میتواند به دلیل بالا بردن هزینههای سربار، حیات سازمان را به خطر بیاندازد.
پس دلیل کارزَدگی افراد فقط پرداخت کم نیست که با افزایش دستمزد برطرف شود.
عوامل موثر بر فرسودگی شغلی کارمندان و کارکنان در سازمان مختلفاند و تأثیر مستقیمی روی کیفیت کار و زندگی شخصی فرد میگذارد. اگر قرار است جزو سازمانهایی باشید که نیروی کار با کیفیت خودشان را مفت از دست نمیدهند، باید به اهمیت فرسودگی شغلی در سازمان پی ببرید.
چرا در سایت ما هستید و چه کمکی ما می توانیم به شما بکنیم ؟
کدام کارمندان دچار فرسودگی شغلی نمیشوند؟
خوب است بدانید که چه عواملی در پایین آمدن احتمال فرسودگی شغلی تاثیر دارد. برخی از کارمندان هرگز دچار فرسودگی شغلی نمیشوند:
1- کارکنانی که متعهد به کارشان هستند.
کارمندان متعهد برای موفقیت آماده شده و به سطح انتظار از خودشان کاملاً واقفاند. این گروه خودشان را وابسته به شرایط بیرونی نمیدانند و هر چیزی که برای انجام بهتر کارشان لازم است را فراهم میکنند. مدیر و سازمان هم کمک میکنند که حجم کاریشان را با توجه به چشم انداز سازمان مدیریت کنند.
2- رفاه بالایی دارند.
رفاه چه تأثیری بر کاهش این امر دارد؟ نقش رفاه شغلی در انگیزش کارکنان چقدر است؟
یکی از عوامل موثر بر کاهش فرسودگی شغلی کارکنان در سازمان وجود رفاه برای کارکنان است. مدیرانی که روابط بهتر و محکمتری با اعضا تیم خود دارند، میتوانند به کارمندانشان کمک کنند که کارشان را بهتر با شرایط فعلی زندگیشان تطبیق دهند.
پیشنهاد مطالعه :عوامل موثر بر انگیزش کارکنان در سازمان ها
3- در فرهنگی حامی و پشتیبان کار میکنند.
یکی دیگر ار عوامل موثر بر کاهش و راههای مقابله با فرسودگی شغلی کارمندان در سازمان ایجاد فرهنگ مثبت در سازمان است.
نقش فرهنگی مثبت، حامی و پشتیبان نقاط قوت پرسنل است. وقتی هر روز از مهارتها و استعدادهای خودمان به بهترین شکل ممکن استفاده میکنیم و در محیطی کار میکنیم که از چنین روندی پشتیبانی و حمایت میکند، قاعدتاً هر روزمان میتواند هیجان انگیز و همراه با عملکردی استثنایی باشد.
چنین چیدمانی باعث تقویت سینرژی گروهی و رشد بیشتر تیم خواهد شد. در چنین محیطی حتی بازخوردهای منفی و سازنده بهجای زجر آور بودن، الهام بخش و انگیزه بخش هستند. تمرکز روی نقاط قوت تقویتکننده روابط بین فردی اعضاست. وقتی اعضا حس پشتیبانی و حمایت سازمانی را در کنار چشماندازی مشترک تجربه کنند، به خروجی بهمراتب بهتری دست پیدا میکنند.
انجام کارهایی که مهارت یا استعداد و علاقهای به آنها نداریم، باعث کاهش عملکرد و نهایتاً فرسودگیشغلی خواهد شد. تیمهایی که بهدرستی(بر اساس استعدادها و نقاط قوتشان) چیدمان شده باشند، از تعامل باهم احساس بهتری داشته و خروجی آنها مولدتر و پایدارتر بوده و گردش مالی بیشتری خواهند داشت.
هر سه مورد بیانشده، از وظایف اساسی و حیاتی مدیران و رهبران سازمان هستند. مدیران و سبک رهبری آنها نقش اساسی در کاهش یا افزایش این سندروم دارند.
میتوانید با شرکت در تست تعیین سبک رهبری شناخت بیشتری نسبت به شیوه رهبری خود و نقاط قوط و ضعف آن به دست آورید.
مدیران مسئول ایجاد فرهنگی هستند که تعامل، رفاه و نقاط قوت اعضا را افزایش دهد. زمانیکه مدیران، جوی پر رونق و بارور را در سازمان خود میسازند، نه تنها مشکلات نگهداری پرسنل را حل میکنند، بلکه بهره وری بیشتری هم در سازمان رقم میزنند.
پیشنهاد ویژه :تست فرسودگی شغلی مسلش (MBI) رایگان
کلام آخر
در این مقاله اهمیت فرسودگی شغلی در سازمان را خواندید. اولین گام برای اجرای تغییرات بنیادی در کسب و کار همیشه یکسان و ثابت است. تعهد جدی و مداوم مدیران و رهبران سازمان به اجرای تغییرات اساسی همچون فرهنگ سازمانی از الزامهای چنین تغییراتی است.
با توجه به آشفتگیهای سیاسی و اقتصادی در سالهای اخیر، یک چیز کاملاً شفاف و واضح است: “سازمانهایی استعدادها، مشتریان و سودهای بیشتر و بهتری را بهدست میآورند که، به بهترین شکل ممکن از پرسنل خودشان مراقبت کنند.”
برای دریافت اطلاعات بیشتر در رابطه با بهبود بخش کارکنان خود میتوانید با کارشناسان مجرب مدیرنو تماس بگیرید و یا به صفحه مشاوره منابع انسانی مراجعه فرمایید.
به مشاوره نیاز دارید ؟ با ما تماس بگیرید
مشاوران متخصص ما آماده راهنمایی کردن شما هستند
02126248779
واقعا حس میکنم بیش از اندازه دارم کار میکنم و این فشار روانی داره بد اذیتم میکنه