در این مقاله از مدیرنو به پاسخ این سؤالات که کاریزما چیست؟ کاریزماتیک بودن یعنی چه؟ و چگونه میتوان شخصیت کاریزماتیک داشت به طور کامل میپردازیم و همچنین مهمترین ویژگیهای مردان و زنان کاریزماتیک را شرح خواهیم داد.
معنی شخصیت کاریزماتیک
معنی کلمه کاریزماتیک به فارسی:
فَرَهْمَندی یا کاریزما (به یونانی: χάρισμα؛ تلفظ: «خاریسما») در لغت به معنی جذابیت غیرعادی و دارا بودن صفتهای ویژه و ممتاز و منحصربهفردی است که مورد پسند و ستایش تعداد زیادی از دیگر انسانهاست. (ویکی پدیا)
کاریزما چیست؟
درواقع کاریزما داشتن مهارتی است که بتوانید به وسیله آن اطرافیانتان را مجذوب کرده و تحت تأثیر قرار دهید. معمولاً تشخیص اینکه فردی کاریزماتیک است آسان است ولی اغلب دشوار است که دقیقاً بگوییم آن افراد چه مهارتها یا ویژگیهایی دارند که افراد دیگر، فاقد آن هستند!
کاریزما را نمیتوان صرفاً یک ویژگی فردی دانست؛ کاریزما یک تأثیر متقابل است که در لحظهی تعامل میان یک فرد و مخاطبانش شکل میگیرد. برخلاف تصور عمومی، کاریزما به معنی زیبایی چهره یا بلند صحبت کردن نیست بلکه هنر مدیریت برداشتهای ذهنی دیگران از ماست.
انواع مختلفی از افراد کاریزماتیک وجود دارد؛ برخی ممکن است ساکتتر باشند و برای تأثیرگذاری بر دیگران، بیشتر به جذابیت شخصی و ظاهری خود متکی باشند تا کلماتشان؛ ولی برخی دیگر توانایی برقراری ارتباطات پرشوری دارند که همه را به همراه مشتاق خود تبدیل میکنند.
کاریزماتیک بودن یعنی چه؟
محققان در دهههای مختلف کاریزماتیک بودن را مطالعه کردهاند؛ اما مطالعات کمی، دقیق مشخص کردند که افراد وقتی میگویند فردی شخصیت کاریزماتیک دارد به چه ویژگیهایی اشاره میکنند.
یک مطالعه در سال 2018 این ویژگیها را به دو مورد محدود کرد: تأثیرگذاری و مهربانی.
محققین در این مطالعه، مهربانی را بهعنوان قابلدسترس بودن از نظر عاطفی تعریف کردند. افرادی که مهربان هستند اغلب لبخند میزنند، با طیف وسیعی از شخصیتها کنار میآیند و دیگران با آنها احساس راحتی میکنند.
افراد مورد تحقیق گفتند که تأثیرگذاری کاریزماتیک بودن مانند نوعی مغناطیس است؛ یعنی توانایی بالا در جلبتوجه در یک جمع. یک فرد تأثیرگذار احتمالاً مسئولیتهای رهبری را برعهدهگرفته و مهارت بالایی در متقاعد کنندگی دارد.
آیا میتوان کاریزماتیک بودن را آموخت؟
شاید شخصیت کاریزماتیک از نظر خیلی از افراد یک موهبت الهی یا یک ویژگی شخصیتی ذاتی باشد، اما بسیاری از دانشمندان علوم رفتاری معتقدند که میتوان کاریزماتیک بودن را آموخت.
پژوهشگران معتقدند که کاریزما، ترکیبی از صمیمیت (قابلیت ایجاد ارتباط عاطفی و نزدیک شدن به دیگران) و تأثیرگذاری (توانایی ایجاد انگیزه و هدایت دیگران به سمت یک هدف یا حرکت خاص) است.
اگر اغلب لبخند بزنید، به چشمان افراد نگاه کنید، با دستان خود ارتباط برقرارکنید و نام آنها را مرتباً بگویید احتمالاً دیگران شما را جزء افراد کاریزماتیک میبینند. همچنین اگر با دقت به دیگران گوش بدهید، دربارهی ویژگیها و آسیبپذیریهای خودتان صادق باشید، و به دنبال نقاط مشترک با آنها بگردید، بیشتر دوستداشتنی و صمیمی به نظر میرسید.
دقت کنید همانطور که کاریزماتیک بودن را در خود پرورش میدهید، مهم است که خود واقعیتان باشید.
گاهی لازم است از رویدادهای پراسترس اجتماعی فاصله بگیرید و مجالس کوچکتر و صمیمیتر را ترجیح دهید تا بتوانید ارتباط مؤثرتری برقرار کنید. کاریزمایی که ریشه در صداقت، کنجکاوی و علاقهی واقعی به دیگران نداشته باشد، هرگز شکوفا نخواهد شد.
ویژگیهای افراد کاریزماتیک چیست؟
خصوصیات و ویژگیهای خاص مردان و زنان کاریزماتیک باعث میشود تأثیر مثبتی بر دیگران بگذارند و در روابط اجتماعی و حرفهای خود موفقتر باشند. برخی از این ویژگیها عبارتاند از:
اعتماد به نفس
مردان و زنان کاریزماتیک معمولاً اعتماد به نفس بالایی دارند که به آنها کمک میکند با قدرت و قاطعیت در تعاملات خود عمل کنند.
توانایی ارتباط مؤثر
افراد کاریزماتیک مهارتهای ارتباطی بالایی دارند مانند: شنوندگی فعال و توانایی بیان افکار و احساسات به روشنی و قاطعانه. آنها گرمابخش بوده و حس شایستگی را منعکس میکنند، مهارتهای اجتماعی قویای دارند و به صورت کلامی و غیرکلامی به خوبی ارتباط برقرار میکنند.
احساسات قوی و همدلی
آنها قادرند احساسات خود را به خوبی کنترل کنند و از این طریق تأثیر مثبتی بر دیگران بگذارند. توانایی درک و همدلی با احساسات دیگران به افراد کاریزماتیک کمک میکند تا روابط عمیقتری برقرار کنند و دیگران را به خوبی درک کنند.
شخصیت جذاب
بدیهی است که فرد دارای شخصیت کاریزماتیک دارای ویژگیهای جذاب فردی و اجتماعی است که میتواند شامل جذابیت فیزیکی، لحن صدا، و رفتار دوستانه باشد. این افراد دوست داشتنی هستند. جالب است بدانید که افراد کاریزماتیک اغلب رفتاری متفاوت(کمی غیرمتعارف) از خود نشان میدهند.
قدرت تأثیرگذاری، الهامبخشی و انگیزش
افراد کاریزماتیک میتوانند دیگران را تحت تأثیر قرار داده و به آنها انگیزه بدهند، آنها را به سمت اهداف و رؤیاهایشان هدایت و انگیزه و انرژی مثبت در افراد ایجاد کنند.
صداقت و اصالت
صداقت و اصالت در رفتار و گفتار به افراد کاریزماتیک کمک میکند تا اعتماد و احترام دیگران را جلب کنند.
خوشبینی و انرژی مثبت
زنان و مردان کاریزماتیک معمولاً خوشبین و دارای انرژی مثبت هستند که میتواند به بهبود جو و روابط در محیطهای مختلف کمک کند.
توانایی حل مسائل و تصمیمگیری
یکی از ویژگیهای افراد با شخصیت کاریزما این است که قادرند در مواجهه با چالشها و مشکلات تصمیمات مؤثر و قاطعانه بگیرند.
حس شوخطبعی
شوخطبعی و توانایی در ایجاد خنده و شادی در افراد کاریزماتیک میتواند به ایجاد ارتباطات بهتر و ایجاد جو دوستانه کمک کند.
رهبری و توانایی هدایت
مردان و زنان کاریزماتیک به طور طبیعی ویژگیهای رهبری را دارند و میتوانند به طور مؤثر گروهها و تیمها را هدایت کنند.
خودآگاهی و انعطافپذیری
این افراد، خودآگاه و آگاه از نیازها و احساسات دیگران هستند که به آنها کمک میکند تا تعاملات مؤثری برقرار کنند. افراد کاریزماتیک انعطاف پذیر هستند و میتوانند به خوبی با تغییرات و چالشهای جدید سازگار شوند.
پایداری و ثبات
توانایی در حفظ آرامش و ثبات در موقعیتهای فشار و استرس به افراد کاریزماتیک کمک میکند تا به عنوان یک نقطه اعتماد در نظر گرفته شوند.
پیشنهاد مطالعه :رشد فردی به چه معناست؟ و برای رشد فردی چه کنیم؟
ویژگیهای یک رهبر کاریزماتیک
یک رهبر کاریزماتیک علاوه بر موارد بالا ویژگیهای دیگری نیز دارد که به او کمک میکند تا بر دیگران تأثیر بگذارد و آنها را به سمت اهداف مشترک هدایت کند. این ویژگیها به رهبران کاریزماتیک کمک میکند تا به طور مؤثر تیمها و سازمانها را هدایت کنند و تأثیر مثبتی بر نتایج و عملکرد آنها بگذارند. این ویژگیها شامل:
- داشتن دیدگاه و چشمانداز واضح: رهبران کاریزماتیک دارای چشمانداز و اهداف واضح هستند که میتوانند به طور مؤثر آن را به دیگران منتقل کنند و انگیزه ایجاد کنند.
- قدرت نفوذ و تأثیرگذاری: توانایی نفوذ بر دیگران و تأثیرگذاری مثبت بر رفتار و نگرشهای آنها از ویژگیهای برجسته رهبران کاریزماتیک است.
- توانایی ایجاد اعتماد و تیمسازی: توانایی در ایجاد اعتماد در میان اعضای تیم و ایجاد جو تیمی قوی و همدل از دیگر ویژگیهای این نوع رهبران است.
- توانایی در الهامبخشی: رهبران کاریزماتیک از توانایی ایجاد انگیزه در دیگران برای دستیابی به اهداف و رؤیاهای مشترک برخوردارند.
خبر خوب این است که برای داشتن ویژگیهای افراد کاریزماتیک در خود، لازم نیست حتماً یک فرد برون گرا باشیم؛ ما میتوانیم یاد بگیریم که چگونه در تعاملات اجتماعی و حرفهای خود شخصیت کاریزماتیک داشته باشیم حتی اگر خود را فردی درونگرا یا خجالتی توصیف کنیم.
چگونه شخصیت کاریزماتیک داشته باشیم؟
کارشناسان علوم اجتماعی میگویند: یکی از کلیدهای پرورش کاریزما در خود این است که انواع ویژگیها و شرایطی را که در آن راحتتر هستید، کشف کنید.
همه نمیتوانند گرم باشند و در مهمانیها و دورهمیهای شلوغ شرکت کنند. اگر در یک کلاس آموزشی یا کافه کتاب، بهتر میتوانید خود واقعیتان را بروز دهید بهتر است چنین مکانهایی را برای گفتگو و حضور فعال انتخاب کنید.
مجبور کردن خود به حضور در موقعیتهایی که برایتان ذاتاً استرسزا هستند، احتمالاً کمکی به شما نمیکند. از طرفی امکان دارد با وانمود کردن به کاریزماتیکبودن در چنین فضاهایی، فردی غیرواقعی و غیرعادی شناخته شوید.
8 راهکار عملی و ساده برای داشتن شخصیت کاریزما
برخی از دانشمندان علوم رفتاری معتقدند که بهحساب آوردن کاریزما بهعنوان یک ویژگی ذاتی تنها یک افسانه است! برای اینکه کاریزمای بالایی داشته باشید باید مهارتهای اثرگذاری بیشتر، حس خوب قابل درک و دوست داشتنی بودن را در سبک ارتباطی خود بگنجانید:
1- بیشتر لبخند بزنید
تحقیقات علوم رفتاری ثابت کردند که: مردم لبخند را بهعنوان دعوتی برای نزدیک شدن میدانند.
بنابراین اگر میخواهیم کاریزمای بالایی داشته باشیم و مردم احساس کنند که از طرف ما مورد استقبال قرارگرفتهاند، برای برقراری تعامل بهتر، باید صادقانه لبخند بزنیم. لبخند واقعی و گرمی که تا چروکهای نزدیک چشمان شما میرسد. البته چنین دستورالعملی میتواند گاهی، خصوصاً برای خانمها مشکل ساز باشد.
2- به چشمان افراد نگاه کنید
البته نگاه مستقیم به چشمها میتواند محدودیتهایی به همراه داشته باشد چرا که در برخی موقعیتها میتواند بهعنوان تهدید تلقی شود؛ برای مثال: تماس چشمی هنگامیکه از کنار یک غریبه در یک کوچه تاریک عبور میکنید!
به طور کلی نگاه کردن در چشمان یک نفر در حین گفتگو این پیام واضح را ارسال میکند که شما به او توجه میکنید.
محققان میگویند: نگاه کردن بهصورت مستقیم به فرد، بخشی از مغز را فعال میکند که با پاداشها و تعاملات اجتماعی مرتبط است.
نگاه کردن به چشمهای دیگران باعث میشود افراد امتیاز بیشتری به جذابیت، شایستگی و دوستداشتنی بودنتان بدهند.
3- از دستهای خود برای کمک به صحبت کردن استفاده نمایید
حرکات دست تنها شامل تکان دادن بیبرنامه و هدف نیست؛ دستها بهخودیخود یک استراتژی ارتباطی بسیار مؤثر هستند. استفاده از دستها برای برجسته کردن ایدههایی که در حال گفتگو درباره آنها هستید بسیار اثرگذارند.
در کل حرکات دست از نظر بصری مجذوبکننده بوده و هنگامیکه برای تأکید بر معنایی خاص استفاده میشوند، درک مخاطب را عمیقتر میکنند.
خوب است بدانید که همان بخشهایی از مغز که گفتار را تفسیر میکنند، معنای حرکات دست را نیز پردازش میکنند. احتمالاً به این دلیل که انسانهای اولیه مدتها قبل از کسب توانایی سخن گفتن، با دستها و ایماواشاره ارتباط برقرار کردهاند.
بنابراین هنگامیکه در یک جلسه چه مجازی چه حضوری هستید، ایده خوبیست که دستان خود را در فضایی باز یا روی میز نگهدارید. چنین کاری بهطور نامحسوس سیگنالی به مخاطب میفرستد که شما قابل اعتماد و صادق هستید. همچنین اجازه دهید دستانتان هرچه بیشتر در مکالمات شما نقش داشته باشند.
پیشنهاد مطالعه :
4- صاحب اصطلاحات و سؤالات غیرمتعارف خود شوید
خاص بودن همیشه جذاب است. اگر در محیطی هستید که دائم از صحبتهای معمولی و قابل پیش بینی استفاده میکنند، اصطلاحاتی به کار ببرید یا سؤالاتی بپرسید که برای افراد جدید باشد.
محققان دریافتهاند که وقتی افراد انتظار یک الگوی رفتاری قابل پیشبینی دارند، ظهور ناگهانی برخی رفتارهای غیرعادی جدید و جالب، مراکز یادگیری و حافظه در مغز را تکان میدهند. سپس دوپامین مغز با احساس خوب آزاد میشود و شما را وادار میکند که بیشتر به دنبال همان حس باشید.
5- آسیب پذیری را در آغوش بگیرید!
ابراز آسیب پذیری مثل داشتن یک نگرانی پنهان، شاید باعث شود افراد تمایل بیشتری به برقراری ارتباط با شما داشته باشند. آسیب پذیر ساختن خود به این معنا نیست که تمام نقاط ضعف خود را فاش کنید، بلکه بدان معنیست که شما آماده به اشتراک گذاشتن جزئیاتی در مورد خود هستید که انسانیت شما را آشکار میکند.
محققان دریافتهاند که وقتی رهبران نقصهای خودرا تصدیق کنند، ارتباط و شفقت را در کل گروه تقویت کرده و مردم چنین افرادی را رهبر کاریزماتیک میبینند.
6- با تمام وجود گوش کنید
اگر میخواهید مردم شما را به خاطر بسپارند، به آنها گوش دهید. باید بدون اینکه حرفشان را قطع کنید، تلفنتان را بررسی و یا مکالمه را به سمت خودتان هدایت کرده و واقعاً به آنها گوش کنید.
پیشنهاد مطالعه :7 گام برای تقویت مهارت گوش دادن
مخاطب شما، چه در یک قرار ملاقات دوستانه چه در یک جلسه کاملاً رسمی با سهامداران، با زبان بدن، حالات چهره، لحن صدا و کلمات صحبت میکند و شما بهعنوان شنونده باید در مورد آنچه میگویند کنجکاو باشید و سؤال بپرسید.
محققان دریافتهاند که گوش دادن با توجه کامل و بدون قضاوت، باعث میشود افراد احساس کنند که موردتوجه، ارزش و احترام هستند.
7- در حین ارتباط نام فرد را تکرار کنید
دیل کارنگی نویسنده، در یکی از پرفروشترین کتابهای خود، «چگونه دوستانی پیدا کنیم و بر مردم تأثیر بگذاریم» به خوانندگانش یادآوری کرد که مردم دوست دارند نام خود را بشنوند.
عصب شناسی هم ادعای کارنگی را تأیید میکند. هنگامیکه محققان از تصویربرداریهای تخصصی عصبی برای ردیابی پاسخها استفاده کردند، دریافتند که با شنیدن نام افراد، چندین قسمت از مغز روشن میشود.
به همین دلیل است که توصیه میشود وقتی در حال مکالمه هستید، حتماً چند بار از نام طرف مقابل استفاده کنید، مخصوصاً در زمان خداحافظی. همچنین در حین معرفی، نام فرد را بگویید و یکی از دستاوردها یا خصوصیات بارزش را ذکرکنید مانند: «ایشون آقای ناصحی هستند، یکی از سازندههای به نام تهران.”
8- وجوه مشترک را کشف نمایید
کاریزماتیک بودن به همان اندازه که به اثرگذاری مربوط میشود، به ارتباط نیز مربوط است.
همانطور که با مردم در تعامل هستید، مراقب تجربیات، ایدهها و روابط مشترک با آنها باشید. شاید شما ماشینی مشابه با مخاطب دارید، یا تیم مورد علاقهتان یکی است، یا حتی فوبیایی مشترک دارید. وقتی چیزی مشترک پیدا کردید، از پرسیدن سؤال یا عمیقتر کردن نترسید.
پیشنهاد مطالعه :
کاریزمای منفی چیست؟
آیا کاریزما جنبه منفی یا تاریکی هم دارد؟
کوتاهترین پاسخ: بله. تاریخ بشر پر از رهبران کاریزماتیک بوده و هست که مردم را به بیراهه کشاندهاند.
کاریزما بهسادگی مجموعهای از مهارتهاست که میتوان از آنها برای دوستیابی، اتحاد، پول و یا برای دستیابی به اهداف استفاده کرد؛ خواه این اهداف، اصیل و خواه شیطانی باشند و افراد را به نابودی و نیستی بکشانند.
سخن پایانی
سفر کاریزماتیک شدن، سفری به درون است. 8 راهکار ذکر شده در این مقاله، نقشهی راهی برای شروع مسیر پرورش کاریزما در خود است. نگران بینقص بودن نباشید؛ از همین امروز در برخورد بعدیتان با یک شنوندگی موثر یا یک لبخند واقعی تمرین شخصیت کاریزماتیک را شروع کنید.
به یاد داشته باشید که جذابترین آدمها کسانی نیستند که سعی میکنند بدرخشند، بلکه کسانی هستند که به دیگران کمک میکنند تا آنها هم احساس کنند دیده و شنیده میشوند.
