اخلاق کاری چیست؟
اخلاق کسب و کار شامل اصول اخلاقی است که شرکتها و افراد در دنیای کسب و کار را هدایت میکند. این اصول فراتر از تعهدات قانونی هستند و چارچوبی از رفتارها ایجاد میکنند که اعتماد و صداقت را در همه سطوح یک کسب و کار تقویت میکند. با درک و اجرای اخلاق کسب و کار مؤثر، شرکتها میتوانند اعتبار خود را افزایش دهند، وفاداری مشتریان را تقویت کنند و به موفقیت بلندمدت دست یابند.
نکات کلیدی اخلاق حرفه ای در کسب و کار
اخلاق حرفه ای کسب و کار اصول بنیادی هستند که رفتار و تصمیمگیری شرکتها و افراد را هدایت میکنند و اعتماد و انصاف را در عملیات تجاری ترویج میکنند. رویههای اخلاقی کسب و کار نه تنها با استانداردهای قانونی مطابقت دارند، بلکه اعتبار شرکت را نیز افزایش میدهند و باعث ایجاد اعتماد مشتری، رشد برند و موفقیت بلندمدت میشوند.
درک جامع از اخلاق کسب و کار شامل تمرکز بر رهبری، پاسخگویی، شفافیت و مسائل زیستمحیطی، در کنار سایر اصول کلیدی است. شرکتهایی که برنامههای اخلاقی قوی دارند، بهتر میتوانند از رسواییها و مشکلات قانونی اجتناب کنند و از اعتماد بیشتر مشتریان و سرمایهگذاران بهرهمند شوند. مسئولیت اجتماعی شرکتها بخش مهمی از اخلاق کسب و کار است، زیرا بر تعادل نیازهای ذینفعان با تعهد به رفاه جامعه و پایداری تأکید دارد.
اخلاق کسب و کار: ایجاد اعتماد و رویههای منصفانه
اخلاق کسب و کار تضمین میکند که سطح مشخصی از اعتماد بین مصرفکنندگان و انواع مختلف شرکتکنندگان در بازار با کسب و کارها وجود داشته باشد. به عنوان مثال، یک مدیر پرتفوی باید به پرتفوی اعضای خانواده و سرمایهگذاران خرد همان توجهی را داشته باشد که به مشتریان ثروتمندتر میکند. این نوع رویهها اطمینان میدهند که عموم مردم با رفتار منصفانه مواجه میشوند.
مفهوم اخلاق کسب و کار در دهه ۱۹۶۰ شکل گرفت، زمانی که شرکتها نسبت به افزایش جامعه مصرفمحور که نگرانیهایی در زمینه محیط زیست، مسائل اجتماعی و مسئولیتپذیری شرکتی داشت، آگاهتر شدند. تمرکز بیشتر بر «مسائل اجتماعی» نشانهای از ویژگیهای آن دهه بود.
از آن زمان، مفهوم اخلاق کسب و کار تکامل یافته است. اخلاق کسب و کار فراتر از یک کد اخلاقی صرف برای تشخیص درست و نادرست است؛ این مفهوم تلاش میکند تا آنچه شرکتها از نظر قانونی باید انجام دهند را با حفظ مزیت رقابتی نسبت به سایر کسب و کارها هماهنگ سازد. شرکتها اخلاق کسب و کار را به چندین روش نشان میدهند.
مهم : اخلاق کسب و کار سطح مشخصی از اعتماد بین مصرفکنندگان و شرکتها را تضمین میکند و رفتار منصفانه و برابر را برای عموم مردم فراهم میآورد.
اصول کلیدی هدایتکننده اخلاق کسب و کار
بهطور کلی، ۱۲ اصل اخلاق کسب و کار وجود دارد:
- رهبری: تلاش آگاهانه برای پذیرفتن، یکپارچهسازی و الگو گرفتن از ۱۱ اصل دیگر به منظور هدایت تصمیمات و رفتارها در تمام جنبههای زندگی حرفهای و شخصی.
- پاسخگویی: مسئول دانستن خود و دیگران برای اعمالشان. تعهد به پیروی از رویههای اخلاقی و اطمینان از اینکه دیگران نیز از دستورالعملهای اخلاقی پیروی میکنند.
- صداقت (Integrity): شامل سایر اصول—راستگویی، قابل اعتماد بودن و قابلیت اتکا. کسی که دارای صداقت است، همواره کار درست را انجام میدهد و تلاش میکند خود را به استاندارد بالاتری ملزم کند.
- احترام به دیگران: برای ترویج رفتار و محیط اخلاقی در محل کار، احترام به دیگران یک جزء حیاتی است. همه افراد شایسته کرامت، حریم خصوصی، برابری، فرصت، همدلی و توجه هستند.
- راستگویی (Honesty): صداقت در همه امور کلید ایجاد محیط اخلاقی است. حقیقتهای ناقص، حذف اطلاعات یا اغراق و کماهمیت جلوه دادن مسائل به بهبود عملکرد کسب و کار کمک نمیکند. اخبار بد باید همانند اخبار خوب منتقل و دریافت شوند تا راهحلها توسعه یابند.
- احترام به قوانین: رهبری اخلاقی باید شامل اجرای تمام قوانین محلی، ایالتی و فدرال باشد. در صورت وجود مناطق خاکستری قانونی، رهبران باید جانب قانونی بودن را رعایت کنند و از سوءاستفاده از خلأها اجتناب نمایند.
- مسئولیت: ترویج حس مالکیت در سازمان، اجازه دادن به کارکنان برای مسئولیتپذیری نسبت به کارشان و پاسخگو بودن نسبت به وظایف خود.
- شفافیت: ذینفعان شامل افرادی هستند که به کسب و کار علاقه دارند، مانند سهامداران، کارکنان، جامعهای که شرکت در آن فعالیت میکند و اعضای خانواده کارکنان. بدون افشای اسرار تجاری، شرکتها باید اطمینان دهند اطلاعات مالی، تغییرات قیمت، شیوههای استخدام و اخراج، دستمزدها و ارتقاءها در دسترس کسانی باشد که به موفقیت کسب و کار علاقهمند هستند.
- همدلی: کارکنان، جامعه پیرامون کسب و کار، شرکای تجاری و مشتریان باید با توجه به رفاه آنها رفتار شوند.
- عدالت: همه باید فرصتهای برابر داشته باشند و به یکسان رفتار شود. اگر یک عمل یا رفتار باعث ناراحتی شما شود یا منافع شخصی یا شرکتی را بر برابری، ادب و احترام مقدم کند، احتمالاً منصفانه نیست.
- وفاداری: رهبری باید تعهد خود به کارکنان و شرکت را نشان دهد. ایجاد وفاداری در کارکنان و مدیریت تضمین میکند که آنها به بهترین رویهها متعهد بمانند.
- ملاحظات زیستمحیطی: در جهانی که منابع محدود هستند، اکوسیستمها توسط رویههای گذشته آسیب دیده و تغییرات اقلیمی رخ داده است، آگاهی و توجه به تأثیرات زیستمحیطی کسب و کار از اهمیت بالایی برخوردار است. باید همه کارکنان تشویق شوند تا راهحلهایی برای کاهش آسیبهای فعلی شناسایی و گزارش کنند.
پیشنهاد مطالعه :
اهمیت اخلاق کسب و کار برای شرکتهای مدرن
دلایل متعددی وجود دارد که نشان میدهد اخلاق کسب و کار برای موفقیت در تجارت مدرن ضروری است. بهطور ویژه، برنامههای اخلاقی چارچوبی از رفتارها را تعیین میکنند که رفتار کارکنان، از مدیران اجرایی تا کارکنان تازهوارد، را هدایت میکند.
وقتی همه کارکنان تصمیمات اخلاقی میگیرند، شرکت اعتبار رفتار حرفه ای خود را ایجاد میکند. این اعتبار رشد میکند و منجر به مزایایی مانند موارد زیر میشود:
- شناخت و رشد برند
- افزایش توانایی مذاکره
- افزایش اعتماد به محصولات و خدمات
- حفظ و رشد مشتریان
- جذب استعدادها
- جذب سرمایهگذاران
ترکیب همه این عوامل بر درآمدهای شرکت تأثیر میگذارد. کسانی که استانداردهای اخلاقی را تعیین نکرده و آنها را اجرا نمیکنند، در نهایت سرنوشتی مشابه شرکتهایی چون انرون، آرتور اندرسن، ولز فارگو، لیمن برادرز، برنی مداف و بسیاری دیگر خواهند داشت.
بررسی انواع مختلف اخلاق کسب و کار
انواع مختلفی از اخلاق کسب و کار وجود دارد. آنچه بیشتر یک کسب و کار را متمایز میکند، تمرینهای مسئولیت اجتماعی شرکت، شفافیت و قابل اعتماد بودن، انصاف و شیوههای فناوری است.
مسئولیت اجتماعی شرکتها
مسئولیت اجتماعی شرکت (CSR) به معنای پاسخگویی به نیازهای ذینفعان در حالی است که تأثیر بر کارکنان، محیط زیست، جامعه و محلی که شرکت در آن فعالیت میکند، در نظر گرفته شود. امور مالی و سود اهمیت دارند، اما باید در درجه دوم نسبت به رفاه جامعه، مشتریان و کارکنان قرار گیرند. تحقیقات نشان دادهاند که مدیریت شرکتی و شیوههای اخلاقی عملکرد مالی را افزایش میدهند.
واقعیت سریع: تمرکز بیشتر بر اخلاق حرفه ای کسب و کار هزینهای است که معمولاً بازده دارد. در طول زمان، درآمدها را افزایش میدهد و دعاوی خسارتزا را محدود میکند.
شفافیت و قابل اعتماد بودن
شرکتها باید اطمینان حاصل کنند که عملکرد مالی خود را بهصورت شفاف گزارش میدهند. این موضوع نه تنها به گزارشهای مالی اجباری بلکه به همه گزارشها به طور کلی مربوط میشود.
اکثر این گزارشها نه تنها گزارشهای ارائه شده به نهادهای نظارتی را شامل میشوند، بلکه نحوه و دلایل اتخاذ تصمیمات، تحقق اهداف و عوامل مؤثر بر عملکرد را نیز توضیح میدهند. مدیران عامل خلاصهای از عملکرد سالانه شرکت ارائه کرده و چشمانداز آینده را بیان میکنند.
اطلاعیههای مطبوعاتی نیز راهی برای شفافیت شرکتها هستند. رویدادهای مهم برای سرمایهگذاران و مشتریان باید منتشر شوند، چه خبر خوب باشد و چه خبر بد.
شیوههای فناوری و اخلاقی
استفاده روزافزون از فناوری در عملیات کسب و کار نیاز به اطمینان از استفاده اخلاقی از فناوری و اطلاعات جمعآوریشده را افزایش میدهد. همچنین باید اطمینان حاصل شود که فناوری تا حد امکان ایمن باشد، به ویژه که بسیاری از شرکتها اطلاعات مشتریان را ذخیره و دادههایی جمعآوری میکنند که افراد با نیتهای شوم میتوانند از آنها سوءاستفاده کنند.
انصاف: محیط کار باید فراگیر، متنوع و عادلانه برای همه کارکنان باشد، بدون توجه به نژاد، مذهب، باورها، سن یا هویت. محیط کار عادلانه جایی است که همه میتوانند رشد کنند، ارتقاء یابند و به روش خود موفق شوند.
اجرای شیوههای مؤثر رفتار حرفه ای
ایجاد محیطی مبتنی بر رفتار و تصمیمگیری اخلاقی نیازمند زمان و تلاش است و از بالاترین سطوح سازمان آغاز میشود. بیشتر شرکتها نیاز دارند کد رفتاری/اخلاقی، اصول راهنما، فرآیندهای گزارشدهی و برنامههای آموزشی ایجاد کنند تا رفتار حرفه ای را اجرا و تشویق کنند.
پس از تعریف رفتارها و اجرای برنامهها، ارتباط مستمر با کارکنان حیاتی میشود. رهبران باید دائماً کارکنان را تشویق کنند تا رفتارهای نگرانکننده را گزارش دهند. همچنین باید تضمین شود که گزارشدهندگان ناشناس (whistle-blowers) با اقدامات متقابل مواجه نخواهند شد.
نکته: ایجاد کانالی برای گزارشدهی ناشناس میتواند به شرکتها کمک کند تا شیوههای مشکوک را شناسایی کنند و کارکنان را مطمئن سازد که برای گزارش مشکلات با پیامد منفی مواجه نخواهند شد.
استراتژیهای مؤثر برای نظارت و گزارش رفتارهای غیر اخلاقی
برای پیشگیری و رفع مشکلات ناشی از رفتارهای غیر اخلاقی، شرکتها به مدیران و کارکنان متکی هستند تا تخلفات را گزارش دهند. اما ترس از اقدامات تلافیجویانه، که یک مانع رایج در فرهنگ شرکت است، میتواند مانع گزارشدهی تخلفات شود.
بر اساس گزارش سالانه Global Business Ethics Survey منتشر شده توسط Ethics & Compliance Initiative (ECI)، هزاران کارمند در ۴۲ کشور در مورد موضوعات مختلف مرتبط با اخلاق، از جمله قدرت فرهنگ اخلاقی در محل کار خود، مشاهده هرگونه تخلف و تلاشهای کارفرما برای ترویج صداقت، مورد پرسش قرار میگیرند.
طبق نظرسنجی سال ۲۰۲۳ که در ماه مه ۲۰۲۴ منتشر شد، ۶۵٪ کارکنان حداقل یک تخلف را مشاهده کردهاند و ۷۲٪ آن را گزارش دادهاند. نگرانکننده این است که ۴۶٪ از این کارکنان اذعان کردهاند که پس از گزارش، با اقدامات تلافیجویانه مواجه شدهاند.
ترس از تلافی یکی از دلایل اصلی است که کارکنان برای عدم گزارش رفتار غیر اخلاقی در محل کار بیان میکنند. ECI معتقد است شرکتها باید با تقویت این ایده که گزارش تخلف به نفع شرکت است، فرهنگ سازمانی خود را بهبود بخشند و همچنین شجاعت کارکنان در ارائه گزارش را تأیید و پاداش دهند.
سوالات متداول
اخلاق کاری چیست؟
اخلاق کاری به مسائل اخلاقی یا چالشهای بحثبرانگیزی اشاره دارد که یک شرکت با آنها مواجه است. اغلب، اخلاق حرفه ای کسب و کار شامل مجموعهای از رویهها و فرآیندهاست که به ایجاد اعتماد با مصرفکننده کمک میکند. در سطحی، برخی از اخلاق کسب و کار در قانون گنجانده شدهاند، مانند حداقل دستمزدها، محدودیتهای معاملات داخلی و مقررات زیستمحیطی. در سطح دیگر، اخلاق کسب و کار میتواند تحت تأثیر رفتار مدیریت قرار گیرد و تأثیر گستردهای در کل شرکت داشته باشد.
رفتار حرفه ای و مثال آن چیست؟
رفتار حرفه ای کسب و کار رفتار روزانه و تصمیمگیری مدیران، مدیران میانی و کارکنان را هدایت میکند. به عنوان مثال، شرکتی را در نظر بگیرید که تصمیم گرفته است ضایعات شیمیاییای را که توانایی دفع صحیح آن را ندارد، در یک زمین خالی در جامعه محلی بریزد. این اقدام پیامدهای قانونی، زیستمحیطی و اجتماعی دارد که میتواند به طور جبرانناپذیری به شرکت آسیب برساند.
۱۲ اصل اخلاق حرفه ای کسب و کار چیست؟
اخلاق حرفه ای کسب و کار یک موضوع در حال تکامل است. بهطور کلی، حدود ۱۲ اصل اخلاقی وجود دارد: صداقت، انصاف، رهبری، پاسخگویی، یکپارچگی، همدلی، احترام، مسئولیتپذیری، وفاداری، احترام به قانون، شفافیت و ملاحظات زیستمحیطی.
نتیجهگیری
اخلاق کسب و کار نقش حیاتی در شکلدهی رفتار کارکنان، ایجاد اعتماد بین شرکتها و مشتریان، و تضمین پاسخگویی نسبت به جامعه و محیط زیست دارد. با تدوین یک کد جامع اخلاقی، شرکتها میتوانند پیچیدگیهای قانونی و اخلاقی را مدیریت کنند و اعتبار برند و عملکرد مالی خود را تقویت نمایند. رویههای اخلاقی کسب و کار نه تنها اعتماد و وفاداری ذینفعان را ایجاد میکنند، بلکه مسیر سودآوری بلندمدت و موفقیت پایدار را هموار میسازند. برای رهبران کسب و کار، اولویت دادن به تصمیمگیری اخلاقی و مسئولیت اجتماعی شرکت برای دستیابی به مزیت رقابتی و حفظ فرهنگ سازمانی مثبت ضروری است.
به مشاوره نیاز دارید ؟ با ما تماس بگیرید
مشاوران متخصص ما آماده راهنمایی کردن شما هستند
02126248779
منبع: investopedia
تالیف هیئت تحریریه مدیرنو
