پیشرفت کاری فراتر از تصمیم گیری درباره مدرک رشتهای است که میخواهید بعد از اتمام تحصیل به دست آورید. در واقع یک روند دائمی است، یعنی پیشرفت شغلی در طول زندگی شما متغیر خواهد بود و شما به شکل دائمی و به اجبار باید تصمیمات کاری و امور مربوط به زندگی خود را بگیرید.
در این مقاله از مدیرنو با مشاوره شغلی، خدماتی که ارائه میدهد، نشانههای نیاز به آن و روش انتخاب یک مشاور شغلی مناسب بیشتر آشنا خواهید شد.
مشاوره شغلی چیست؟
مشاوره شغلی خدمتی تخصصی است که به افراد کمک میکند شغل خود را آغاز کنند، تغییر دهند یا در مسیر حرفهای خود پیشرفت کنند. این فرآیند میتواند شامل جلسات فردی میان مشاور و مراجع، ارزیابیهای تخصصی، تمرینها و پروژههایی باشد که به افراد کمک میکنند نقاط قوت خود را شناسایی کرده و از آنها به بهترین شکل استفاده کنند.
با توجه به رشد فرصتهای شغلی در صنایع مختلف، از هنر گرفته تا حوزه سلامت، و همچنین پیشرفتهای سریع فناوری، اکنون زمان مناسبی برای بهرهگیری از مشاوره شغلی است. یک مشاور باتجربه میتواند به شما کمک کند تواناییهای خود را بهتر بشناسید و برای حضور در بازاری که دائماً در حال تغییر است آماده شوید.
مشاور شغلی کیست؟
مشاور شغلی کارشناسی است که در تئوری پیشرفت کاری، مهارتهای مشاوره، رهبری و تفسیر ارزیابیها و منابع اطلاعات کاری مهارت دارد. مشاوران شغلی دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشتههای مربوط به مشاوره کاری هستند.
روند جستجوی شغل شما نیز یک کار حیاتی از توسعه کاری شما است؛ از همین رو مشاوره جستجوی شغل و مشاوره شغلی و حرفهای در هم تنیده شدهاند. مشاور شما نیز به طور کامل آموزش دیده است تا در تمام جنبههای جستجوی شغل شما کمک کند.
توجه داشته باشید که گاهی مشاور شغلی با مشاور کسبوکار اشتباه گرفته میشود:
انواع مشاوره شغلی کداماند؟
انواع مختلف مشاوره شغلی برای افراد و سازمانها در تعیین مسیرشغلی، بهبود عملکر، پیشرفت حرفهای و دستیابی به اهداف کاری، مورد استفاده قرار میگیرند. هر یک از انواع مشاوره شغلی به نیازها و هدفهای خاصی پاسخ میدهند.
برخی از اصلیترین انواع مشاوره شغلی عبارتاند از:
مشاوره شغلی عمومی
در این نوع مشاوره شغلی، مشاور با مشتریانش به طراحی یک برنامهی کاری منطبق با تواناییها، علاقهها، ارزشها و هدفهای کاری آنها میپردازد.
مشاوره تغییر شغل
این نوع مشاوره برای افرادی است که در حال تغییر شغل هستند یا به دنبال فرصتهای کاری جدید میگردند. این مورد شامل ارزیابی مهارتها، برنامهریزی حرفهای و راهنمایی در مورد مسیرهای شغلی مختلف است.
مشاوره شغلی جهت افزایش عملکرد کاری
این نوع مشاوره برای افزایش مهارتها، بهبود عملکرد و پیشرفت حرفهای در شغل فعلی به کار گرفته میشود که شامل طراحی برنامههای آموزشی، توسعه مهارتهای رهبری، مدیریت استرس و مدیریت زمان است.
مشاوره شغلی برای کارآفرینان
این نوع مشاوره برای افرادی است که به دنبال راهاندازی کسبوکار خود هستند یا در مراحل ابتدایی کسبوکار خود قرار دارند و شامل ارائه راهنمایی در مورد برنامهریزی کسبوکار، توسعه مدل کسبوکار، مدیریت منابع انسانی و بازاریابی میشود.
مشاوره توسعه حرفهای
این نوع مشاوره شغلی به افراد کمک میکند تا در حرفهی خود پیشرفت کنند و به موقعیتهای مدیریتی یا رهبری برسند. مشاوره شغلی توسعه حرفهای شامل توسعه مهارتهای رهبری، مدیریت کارکنان، و توسعه شبکه حرفهای است.
مشاوره شغلی ارتقاء فرهنگ سازمانی
این نوع مشاوره برای سازمانها به منظور بهبود فرهنگ سازمانی، ارتقاء روابط کاری و افزایش رضایت کارکنان ارائه میشود.
تفاوت مشاور شغلی و کوچ شغلی
مشاور شغلی شباهت زیادی به کوچ شغلی (Career Coach) دارد؛ زیرا هر دو میتوانند به شما در شناخت اهداف حرفهای و هدایت مسیر شغلی کمک کنند. اگرچه این دو عنوان اغلب به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما متخصصان این حوزه ممکن است خود را مشاور یا کوچ معرفی کنند و خدمات متفاوتی ارائه دهند.
مشاوران شغلی معمولاً دارای تحصیلات دانشگاهی در رشتههایی مانند روانشناسی، مشاوره یا توسعه انسانی هستند. در مقابل، کوچهای شغلی اغلب دارای گواهینامهها یا آموزشهای تخصصی در حوزههایی هستند که افراد را برای ورود به آنها راهنمایی میکنند.
تفاوت دیگر در نوع حمایت حرفهای است؛ به این صورت که مشاوران بیشتر بر کشف و بررسی مسیرهای شغلی تمرکز دارند، در حالی که کوچها معمولاً افراد را برای انجام اقدامات مشخص و عملی در مسیر شغلی همراهی میکنند.
مراحل مشاوره شغلی چیست؟
فرقی نمیکند دانشجو باشید، بهتازگی فارغالتحصیل شده باشید یا در میانه مسیر حرفهای خود به فکر تغییر شغل افتاده باشید؛ مشاوره شغلی میتواند به شما در تصمیمگیریهای آگاهانه کمک کند.
مراحل مشاوره شغلی که معمولاً در جلسات مشاوره روی آنها کار میشود عبارتاند از:
- ارزیابی نقاط قوت، مهارتها، تحصیلات و تجربیات
- شناسایی خواستهها، آرزوها و اهداف حرفهای
- کشف ظرفیتها و استعدادهای استفادهنشده
- بررسی گزینههای مختلف شغلی
- تحلیل روندهای بازار کار و شیوههای استخدام
- تحقیق درباره فرصتهای شغلی و کارفرمایان
- آمادگی برای مصاحبههای استخدامی
- بهبود و بهینهسازی رزومه
- تدوین برنامههای شغلی و حرفهای
- یافتن اولین شغل یا تغییر مسیر شغلی
- طراحی یک مسیر شغلی رضایتبخش و پایدار
3 نشانه که ثابت میکند به مشاوره شغلی نیاز دارید
از آنجایی که پیشرفت کاری یک روند دائمی است، مشاوره کاری میتواند برای هر کسی از جمله دانش آموزان، نوجوانان، سالمندان و حتی فارغ التحصیلان تاثیرگذار باشد.
نشانههای زیر میتوانند گویا باشند که استفاده از مشاوره شغلی برای شما تصمیم مناسبی است.
1. در آستانه یک تغییر بزرگ شغلی هستید
ورود به مرحلهای جدید از زندگی حرفهای میتواند هم هیجانانگیز باشد و هم استرسزا. اگر شما نیز در آستانه چنین تغییراتی قرار دارید، مشاوره شغلی میتواند به افزایش اعتمادبهنفس و تصمیمگیری آگاهانهتر کمک کند.
برای مثال:
- انتخاب رشته دانشگاهی میتواند جذاب باشد، اما این سؤال مطرح میشود که هر رشته چه فرصتهای شغلیای در آینده ایجاد خواهد کرد؟
- فارغالتحصیلی ممکن است شما را برای مشاغل متعددی واجد شرایط کند، اما اگر بخواهید وارد حوزهای کاملاً متفاوت از رشته تحصیلی خود شوید چه؟
- تغییر کامل شغل میتواند تعادل بهتر میان کار و زندگی، درآمد بیشتر و رضایت شغلی بالاتری به همراه داشته باشد، اما چه مهارتهای جدیدی نیاز خواهید داشت؟
- راهاندازی کسبوکار شخصی آزادی عمل بیشتری فراهم میکند، اما چه ریسکهای مالی را باید بپذیرید؟
2. در حال بازنگری علایق و هدف زندگی خود هستید
آیا مدام به این فکر میکنید که به چه چیزهایی علاقه دارید و واقعاً میخواهید در زندگی به چه اهدافی برسید؟ آیا به دنبال شغلی هستید که بتواند با علایق و ارزشهای شما همسو باشد؟ در این شرایط، یک مشاور شغلی میتواند به شما کمک کند که:
- علاقه یا استعداد خلاقانه خود را به یک مسیر شغلی تبدیل کنید.
- تواناییها و مهارتهای خود را توسعه دهید.
- راههایی برای دنبال کردن علایق خود در هر موقعیت شغلی پیدا کنید.
- تصمیمهای حرفهای را بر اساس ارزشها، باورها و فلسفه زندگی خود اتخاذ کنید.
3. به دنبال یک تجربه منتورینگ متمرکز هستید
راههای زیادی برای توسعه حرفهای وجود دارد مانند شرکت در دورههای گروهی، مطالعه کتابهای توسعه فردی، یادگیری مهارتهای فنی و… .
اما با وجود ارزشمند بودن این منابع، ممکن است به مرور احساس کنید به راهنمایی شخصیتر، گفتوگوهای عمیقتر و توصیههای مشخصتری برای اقدام نیاز دارید. در چنین شرایطی، همکاری با یک مشاور شغلی میتواند گزینه مناسبی باشد.
در ادامه چند نمونه از نگرانیهایی که افراد را به سمت دریافت مشاوره شغلی میکشاند نیز آورده شده است:
- نمیدانم که میخواهم با زندگی خود چه کاری انجام دهم.
- من نمیدانم در چه رشتهای تحصیل کنم.
- خود را به چند مورد کاری محدود کردهام، اما انتخاب بین آنها برایم سخت است.
- میدانم در چه رشتهای میخواهم ادامه دهم، اما نمیدانم پس از اتمام تحصیل چه کاری میخواهم انجام دهم.
- من میدانم که میخواهم چه کار کنم، اما اطمینان ندارم که بهترین رشته چه خواهد بود.
- میخواهم بدانم چه مدل کارهایی میتوانم با رشتهام پیدا کنم.
- احساس میکنم که به اندازه کافی در مورد مشاغل مختلف اطلاعات ندارم تا بدانم چه میخواهم انجام دهم.
آیا مشاوره شغلی واقعاً مؤثر است؟
مشاوره شغلی یک فرآیند مشارکتی است؛ بنابراین میزان نتیجهای که از آن دریافت میکنید تا حد زیادی به میزان مشارکت و تعهد شما بستگی دارد.
در این فرآیند، شما و مشاور شغلی با یکدیگر روی شناسایی مهارتها، علایق و اهداف بلندمدت حرفهای کار میکنید. سپس گزینههای مختلف پیش روی شما بررسی شده و نقشه راهی برای آینده شغلیتان ترسیم میشود و باقی آن به خودتان بستگی دارد.
چگونه یک مشاور شغلی مناسب پیدا کنیم؟
پس از آنکه تصمیم گرفتید از خدمات مشاوره شغلی استفاده کنید، گام بعدی انتخاب مشاور مناسب است. پیش از انتخاب یک مشاور شغلی، بهتر است عواملی مانند هزینه خدمات، میزان تجربه مشاور و نتایج مورد انتظار را در نظر بگیرید.
برای پیدا کردن مشاور شغلی مناسب، مراحل زیر را دنبال کنید:
اهداف خود را مشخص کنید
از خود بپرسید:
- از مشاوره شغلی چه انتظاری دارم؟
- آیا میخواهم مسیر شغلی جدیدی پیدا کنم؟
- به دنبال ارتقای شغلی هستم؟
- میخواهم اعتمادبهنفس بیشتری در تصمیمگیریهای حرفهای داشته باشم؟
- یا به دنبال شغل رؤیایی خود هستم؟
مشخص کنید چه نوع مشاورهای برای شما مناسبتر است
فکر کنید دوست دارید در طول این برنامه مشاوره شغلی چه تجربهای داشته باشید؛ برای مثال انجام تمرینهای خودشناسی، آزمونهای شغلی یا روشهای خلاقانه برای طراحی مسیر حرفهای. سپس تصمیم بگیرید که به کدام نوع مشاوره شغلی نیاز دارید:
- یک جلسه مشاوره خصوصی
- جلسات منظم و بلندمدت
- دورههای آنلاین یا حضوری
خدمات مختلف مشاوره شغلی را بررسی کنید
گزینههای متنوعی برای مشاوره شغلی وجود دارد، اما انتخاب بهترین گزینه نیازمند تحقیق است. میتوانید از طریق اینترنت، وبسایتهای کاریابی، مراکز مشاوره دانشگاهی یا خدمات پشتیبانی شغلی ویژه دانشجویان و فارغالتحصیلان جستجو کنید.
در مورد شیوه کاری مشاوران مختلف مطالعه کنید و عواملی مانند ساختار برنامه مشاوره، مدت زمان جلسات، هزینه خدمات، تخصص و سابقه کاری مشاور را با یکدیگر مقایسه کنید. سپس فهرستی از مشاورانی که با نیازهای شما همخوانی دارند تهیه کرده و از طریق ایمیل یا تماس تلفنی اطلاعات بیشتری کسب کنید.
در خصوص موارد زیر جستجو کنید تا مشاوری را انتخاب کنید که بیشترین تناسب با اهداف و شرایط حرفهای شما داشته باشد:
- از چه روشهایی برای کمک به مراجعان استفاده میکنند؟
- معمولاً با چه نوع افرادی کار میکنند؟
- مراجعان قبلی آنها به چه نتایجی دست یافتهاند؟
- در دستیابی به چه اهدافی تخصص بیشتری دارند؟
اهمیت مشاوره شغلی
مشاوره شغلی و حرفهای به افراد کمک میکند علایق، مهارت ها، ارزشها و اهداف خود را کشف کنند و مسیر شغلی مناسب و رضایت بخشی را بیابند. با این حال، این امر یک سرویس یکپارچه نیست. بخشها و صنایع مختلف، ویژگیها، چالشها و فرصتهای متفاوتی دارند که نیازمند رویکردها و استراتژیهای خاصی هستند.
هدف از مشاوره کاری این است که نه تنها در تصمیمات شغلی کنونی به شما کمک شود، بلکه به دانش و مهارتهایی که برای ایجاد شغل و آینده نیاز دارید نیز دست یابید.
- موجب میشود بفهمید که چه کسی هستید و از تحصیل، شغل و زندگی خود چه میخواهید.
- درباره افکار، ایدهها، احساسات و نگرانیهای خود از تصمیم گیریهای کاری و تحصیلی خود با مشاور شغلی گفتگو میکنید و به شما کمک میکند تا افکار و احساسات خود را مرتب، سازماندهی و درک کنید.
- مشاوره شغلی به شما کمک میکند تا موارد تاثیرگذار بر توسعه حرفهای خود را بشناسید و علایق، تواناییها و ارزشهای خود را بسنجید.
- به کمک مشاوره شغلی میتوانید منابع اطلاعات کاری خود را پیدا کنید.
- با خدمات مشاوره شغلی مراحل بعدی زندگی خود را تعیین کرده و برنامه ای برای رسیدن به اهداف خود تهیه میکنید.
جمع بندی
برخی افراد ممکن است در پیشرفت و توسعه شغل خود به مشکل خورده باشند و در زندگی خود درجا بزنند و یا دچار پسرفت شده باشند. علاوه بر آن افرادی هم هستند که هنوز کاری انتخاب نکردند و یا در انتخاب مردد هستند.
این افراد باید به یک مشاور شغلی مراجعه کنند تا درباره مشکلشان صحبت کنند. در واقع مشاوره کاری میتواند در آینده افراد به خصوص جوانانی که هنوز رشته و کاری انتخاب نکردهاند بسیار مفید واقع شود. البته توجه کنید که برای مشاوره شغلی حتماً باید به افراد متخصص مراجعه نمایید.
وقت بخیر
برای توسعه شخصی بهتر هست که مشاوره یا منتور داشته باشیم یا اینکه از آموزشهای توسعه فردی در مرحله اول استفاده کنیم من سایت آموزش و مشاوره کسب و کارهای سایت های مختلف را چک کردم برای توسعه کسب وکار پیشنهادات زیادی را مطرح کردند ، لطفا در صورت امکان مسیرهایی که میتونم انتخاب کنم را اعلام بفرمایید
درود بر شما
منتور و مشاور خوب میتونه راه رو کوتاه تر کنه، با اینحال میتونید از منابعی مثل مقالات توسعه فردی سایت مدیرنو و کتب در این حوزه برای شروع استفاده کنید و زمانیکه به درک نسبی و بیشتری از این حوزه به دست آوردید، اقدام به همکاری و کمک گرفتن از مشاور یا منتور کنید.