همکاری در محیط کار یک سبک کاری است که به کارکنان کمک میکند تا برای دستیابی به یک هدف مشترک، بهگونهای با هم کار کنند که هم برای شرکت و هم برای کارکنان مفید باشد. راهبردهای اساسی برای تقویت کار گروهی در سازمان و در محیط کار دیجیتال خود را بشناسید.
همکاری کارکنان چیزی فراتر از یک عبارت پرزرقوبرق است. این اصطلاح توصیفکنندهی سبکی از کار است که کارکنان را در مسیر تلاش بیشتر و کارآمدتر قرار میدهد تا نتایج موفقیتآمیزی در پروژههای محوله به دست آورند. پژوهشی در دانشگاه استنفورد نشان داد که شرکتکنندگانی که به صورت گروهی همکاری کردند، ۶۴٪ بیشتر از کسانی که بهتنهایی کار کردند، توانستند روی یک وظیفه متمرکز بمانند.
این رویکرد در مدیریت پروژه و وظایف، چیزی فراتر از یک مد گذراست؛ بلکه سبکی از کار است که ماندگار خواهد بود. این مقاله به برخی از مزایای همکاری در محیط کار و راهبردهای مشخص برای تقویت کار گروهی میپردازیم.
چرا کار گروهی در ایران ضعیف است؟
یکی از دلایل ضعف کار گروهی در ایران، فرهنگ سازمانی و نگرش مدیریتی سنتی است. بسیاری از سازمانها هنوز به سبک سلسلهمراتبی و دستوری اداره میشوند و تصمیمگیریها عمدتاً در دست مدیران است. در چنین محیطی، کارکنان کمتر فرصت دارند ایدههای خود را به اشتراک بگذارند یا در فرآیندهای تصمیمگیری مشارکت کنند، و این باعث میشود روحیه همکاری و همافزایی تیمی ضعیف شود.
دلیل دیگر، کمبود مهارتهای نرم و آموزشهای مرتبط با کار تیمی است. سیستم آموزشی و محیط کاری ایران بیشتر بر عملکرد فردی، رقابت و دستیابی به اهداف شخصی تأکید دارد و به افراد آموزش داده نمیشود چگونه بهصورت مؤثر در گروه کار کنند، به دیگران گوش دهند یا با اختلاف نظرها به شکل سازنده برخورد کنند. این کمبود مهارت باعث میشود تیمها در مواجهه با مشکلات یا پروژههای پیچیده ناکارآمد عمل کنند.
علاوه بر این، نبود اعتماد و شفافیت بین اعضای تیم یکی دیگر از موانع مهم است. وقتی کارکنان احساس کنند نظراتشان ارزشمند نیست یا اطلاعات حیاتی به آنها منتقل نمیشود، انگیزهای برای همکاری واقعی ندارند. این موضوع در سازمانهایی با محیط رقابتی یا مدیریتی متمرکز، بیشتر دیده میشود و مانع شکلگیری تیمهای قوی و موفق میشود.
در ادامه با مدیرنو همراه باشید تا راهکارهایی را برای تقویت کار گروهی در سازمان ها و محیط کار ایران شرح دهیم.
کار گروهی و همکاری در محیط کار
چگونه میتوان همکاری در محیط کار را توصیف کرد؟ طبق گفتهی indeed.com، تعریف همکاری در محیط کار عبارت است از: «همکاری با یک یا چند نفر برای تکمیل یک پروژه یا وظیفه یا توسعه ایدهها و فرآیندها.» در محیط کار، کسانی که با هم همکاری میکنند باید بهوضوح ارتباط برقرار کنند و دانش خود را بهطور مؤثر به اشتراک بگذارند.
کار تیمی تنها یکی از مهارتهای موردنیاز برای همکاری است و برای تکمیل وظایف گروهی ضروری محسوب میشود. همکاری همچنین شامل مجموعهای از مهارتهای نرم است که با گذشت زمان و کسب تجربه توسعه مییابند.
«چه کاری انجام میدهیم» در برابر «چگونه آن را انجام خواهیم داد»
همکاری بخش ضروری کار تیمی است و به یک تیم موفق کمک میکند تا کارآمدتر عمل کند. اگر اعضای تیم نتوانند در مورد آنچه قرار است انجام دهند (یعنی «چه چیزی» را میخواهند به دست آورند) به توافق برسند، قادر نخواهند بود جزئیات نقش هر فرد را در رسیدن به هدف تیم مشخص کنند (یعنی «چگونه» میخواهند به آن برسند).
نمونههایی از کار گروهی در محیط کار
کار تیمی راهبردی است که بهطور فوقالعادهای به سازمانها در هر نوع و اندازه کمک کرده تا به یک هدف مشترک برسند. نمونههای زیر نشان میدهد که یک تیم هماهنگ چه دستاوردهایی میتواند داشته باشد:
— مأموریت آپولو ۱۱ ناسا به ماه، ۱۹۶۹
فرود ماه در ژوئیه ۱۹۶۹ یک «گام بزرگ برای بشریت» بود، به قول نیل آرمسترانگ. کل جهان مجذوب سفر او، باز آلدرین و مایکل کالینز به ماه و بازگشت ایمن آنان به زمین شد.
سالها کار و تحقیق، زمینهساز این رویداد شد. حدود ۴۰۰,۰۰۰ نفر روی پروژه فرود بر ماه کار کردند. بسیاری از آنها هیچ تجربهای در صنعت هوافضا نداشتند، اما توانستند دانش خود را به این حوزه جدید وارد کرده و در کنار فضانوردان کار کنند.
— گسترش فروشگاههای استارباکس در اوایل دهه ۱۹۹۰
استارباکس که امروز یک برند جهانی قهوه است، در سال ۱۹۷۱ نخستین فروشگاه خود را در سیاتل افتتاح کرد. تا سال ۱۹۹۰ این تعداد به ۸۴ فروشگاه رسید. شرکت در همان زمان بیانیه مأموریت جدید خود را معرفی کرد: «الهامبخشیدن و پرورش روح انسانی — یک نفر، یک فنجان و یک محله در هر زمان.»
همچنین طرح اعطای سهام به کارکنان (حتی پارهوقت) را آغاز کرد. اما مشکلاتی در خدمات مشتری و ارتباطات بین کارکنان وجود داشت. با ورود هاوارد بیهر بهعنوان رئیس شرکت در سال ۱۹۹۵، تغییرات محیط کاری بهگونهای صورت گرفت که پاسخگوی نیازهای کارکنان باشد. نتیجه این شد که خدمات مشتری بهبود یافت و همکاری تیمی تقویت شد.
چرا سازمان ها اهداف همکاری در محیط کار تعیین میکنند؟
این سبک کاری به کارکنان کمک میکند تا با ایجاد روابط انسانی و تشویق به رشد حرفهای، در کار خود درگیرتر شوند. وظایفی که برای یک نفر بسیار بزرگ و دشوار است، میتواند میان چند نفر تقسیم و با موفقیت به انجام برسد.
چه مهارتهایی برای تقویت کار گروهی ضروری است؟
کار گروهی برای همه افراد بهصورت طبیعی آسان نیست. برای اجرای مؤثر همکاری نیاز به زمان و تلاش است. هر فرد نقاط قوت و ضعف خود را دارد، اما با کار تیمی میتوان از نقاط قوت استفاده کرد و بر ضعفها غلبه یافت.
برخی از مهارتهای نرم ضروری برای تقویت کار گروهی عبارتاند از: گوشدادن فعال، همدلی، حل مسئله و مسئولیتپذیری.
آیا همکاری حضوری مؤثرتر از همکاری مجازی است؟
زمانی که مریسا مایر در سپتامبر ۲۰۱۳ مدیرعامل یاهو شد، تصمیم بحثبرانگیزی گرفت: هیچکس دیگر اجازه کار از خانه نداشت. او معتقد بود: «افراد زمانی که حضوری کنار هم هستند، بیشتر همکاری و نوآوری میکنند.»
پژوهشی بهوسیلهی دانشجوی کارشناسی ارشد آکشاتا ناراین نشان داد که تیمهای حضوری در خلاقیت نسبت به تیمهای مجازی برتری دارند. با این حال، همکاری مجازی یک مزیت غیرمنتظره داشت: نبود ارتباط چهرهبهچهره، بازدارندگی را در میان اعضای جوانتر یا کمتجربهتر کاهش داد و آنها راحتتر دیدگاه خود را بیان میکردند.
مزایای همافزایی و همکاری در محیط کار
چرا یک شرکت باید کارکنان را به همکاری تشویق کند؟ در ادامه چند دلیل مهم آورده شده است:
۱. تجمیع منابع تیم
هیچ عضوی از تیم در همهچیز بهترین نیست، اما هر کسی مهارت یا نقطهقوتی دارد. وقتی اعضا کنار هم قرار میگیرند، میتوانند تواناییهای یکدیگر را تکمیل کرده و ضعفها را جبران کنند. در نتیجه تیم میتواند با قدرتی یکپارچه پروژهها، کمپینها یا وظایف پیچیده را به سرانجام برساند.
۲. افزایش کارایی با همکاری
وقتی کارکنان با هم کار میکنند، سریعتر از زمانی که یک نفر بهتنهایی عمل کند، به راهحل میرسند. وظایف تقسیم میشوند، مهلتها بهموقع رعایت میشوند و هیچکس زیر بار حجم زیاد کار تنها نمیماند.
۳. فرصت یادگیری از یکدیگر
هر فردی در تیم مزیت تحصیلات، تجربه کاری قبلی و سبک فکری خاص خود را دارد. برخی افراد بسیار اهل گفتوگو هستند و از ارتباط لذت میبرند، در حالی که برخی دیگر ترجیح میدهند قبل از صحبت، زمان بیشتری برای فکرکردن صرف کنند.
هر عضو تیم میتواند چیزی برای آموزش به دیگران داشته باشد. به همین دلیل، ایجاد اعتماد متقابل بین اعضا اهمیت زیادی دارد.
اگر در سازمان خود نیاز به آموزش دارید با کارشناسان ما تماس بگیرید تا با دوره ای با توجه به نیاز شما شناسایی و پیشنهاد شود. شماره تماس با کارشناسان 02126248779
۴. کمک به درک تصویر بزرگتر سازمان
وقتی کارکنان بهتنهایی کار میکنند، ممکن است احساس انزوا کنند یا انگیزه خود را در انجام وظایف روزمره از دست بدهند. حتی گاهی تصور میکنند کاری که انجام میدهند بیاهمیت است. اما واقعیت این است که هر فرد در شرکت ارزشمند است و نقش او اهمیت دارد.
تیمهایی که از اعضای بخشهای مختلف تشکیل شدهاند، به کارکنان این فرصت را میدهند که ببینند تلاش آنها در موفقیت کل سازمان نقش دارد. این فرهنگ سازمانی حس افتخار را در کارکنان تقویت کرده و زمینهساز همکاریهای موفق آینده میشود.
۵. افزایش ماندگاری کارکنان (Retention)
کارمندانی که درگیر کار خود هستند و احساس تعلق بیشتری دارند، احتمال بیشتری دارد که برای مدت طولانیتری در شرکت بمانند. آنها در کار خود شادتر هستند و این رضایت در نحوه تعاملشان با همکاران و مشتریان بهوضوح دیده میشود.
طبق آمار اداره آمار کار ایالات متحده، میانگین مدت زمانی که کارکنان حقوقبگیر یا دستمزدی نزد کارفرمای فعلی خود میمانند، در سال ۲۰۱۸ برابر با ۴.۲ سال بوده است. در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۴ این عدد کمی بیشتر، یعنی ۴.۶ سال بود. در سال ۲۰۰۴ این میزان تنها ۴ سال گزارش شده بود.
با این حال، زمانی که کارکنان تصمیم به تغییر شغل میگیرند، این موضوع برای کارفرما بسیار پرهزینه است. بر اساس گزارش انجمن مدیریت منابع انسانی (SHRM)، هزینه جایگزینی یک کارمند بهطور میانگین معادل ۶ تا ۹ ماه حقوق او برآورد میشود. برای نمونه، اگر کارمندی سالانه ۴۰,۰۰۰ دلار حقوق دریافت کند، هزینه یافتن و آموزش جایگزین او چیزی بین ۲۰,۰۰۰ تا ۳۰,۰۰۰ دلار خواهد بود.
راهبردهایی برای تقویت کار گروهی در سازمان
اکنون که با برخی مزایای ایجاد فضایی همراه با همکاری و اعتماد در محیط کار آشنا شدید، پرسش این است: چگونه میتوان به این هدف رسید؟ در ادامه چند ایده برای تقویت همکاری در محیط کار آورده شده است:
۱. تعیین اهداف روشن برای تیم
پرسیدن این سؤال در آغاز فرآیند همکاری طبیعی است: «چرا اینجا هستیم؟» اعضای گروه باید بدانند که نتیجه مطلوب چه شکلی خواهد داشت. اگر ابتدا ایدهای کلی و جامع مطرح نشود، تیم نه جهت مشخصی دارد و نه میداند که آیا در مسیر درستی حرکت میکند یا خیر.
۲. تشویق به گوشدادن فعال
بیشتر افراد هنگام تعامل با دیگران، واقعاً گوش نمیدهند؛ بلکه منتظر نوبت خود برای صحبت هستند. گوشدادن فعال یعنی فرد مقابل یا افراد گروه سرعت خود را کم کرده و بهطور واقعی روی صحبتهای گوینده تمرکز کنند. این کار همچنین به پاسخدهنده زمان میدهد تا پیش از جوابدادن، افکار خود را جمع کرده و پاسخی سنجیده ارائه دهد.
گوشدادن فعال اعضای تیم را تشویق میکند تا برای شفافسازی آنچه که شنیدهاند، سوال بپرسند. مثلاً:
«سالی، فکر میکنم منظورت این بود که X، Y و Z. درست متوجه شدم؟»
سالی میتواند پاسخ دهد: «بله» یا اگر برداشت طرف مقابل کامل یا درست نبوده، نظر او را اصلاح کند.
۳. فراهم کردن فناوری موردنیاز برای همکاری مؤثر
کار گروهی و همکاری باید تجربه کاری کارکنان را بهبود بخشد، نه اینکه باری اضافی بر دوش آنها باشد. بنابراین باید اطمینان پیدا کنند که ابزارها و فناوریهای مناسب برای همکاری در اختیارشان قرار خواهد گرفت تا بتوانند کار خود را مؤثرتر انجام دهند.
۴. ترویج مسئولیتپذیری از طریق مستندسازی فرآیندهای مورد توافق تیم
برای اعضای تیم سخت است که همه چیزهایی را که در جلسات (چه حضوری و چه مجازی) گفته یا تصمیمگیری شده به خاطر بسپارند. بسته به ترجیحات اعضای تیم، میتوان از اسناد مشترک برای یادداشتبرداری استفاده کرد یا بعد از جلسه، ایمیلی خلاصه از تصمیمات و گامهای بعدی ارسال کرد.
میتوان از بستر اینترانت سازمان بهره گرفت و اطلاعات را از طریق پستها یا مقالات منتشر کرد. همچنین استفاده از پلتفرمهای ابری به اعضا کمک میکند همه در مسیر درست بمانند و یک مرجع برای پروژههای آینده داشته باشند.
۵. تمرکز بر یافتن راهحل هنگام بروز مشکلات
زمانی که مانع یا اختلالی در برنامهها پیش میآید (که اجتنابناپذیر است)، مهم است که تمرکز روی یافتن راهحل باشد، نه پیدا کردن مقصر. در نهایت مشکلات فرصتی هستند تا همه بیاموزند دفعه بعد چگونه میتوانند کار را متفاوت و بهتر انجام دهند.
۶. قدردانی و پاداش دادن به تلاش کارکنان
وقتی تیمی پروژهای را به پایان میرساند، بسیار مهم است که به نحوی از زحمات اعضا قدردانی شود. این قدردانی لزوماً نباید مالی باشد. میتواند یک یادداشت تشکر در خبرنامه شرکت، یک پیام شخصی از مدیرعامل یا حتی یک ناهار دستهجمعی با پذیرایی از رستوران محلی باشد.
قدردانی همچنین به معنای دادن فرصت به کارکنان برای مطرحکردن دستاوردهایشان است. مثلاً شرکتهای بینالمللی مثل Imerys با ایجاد انجمنهایی مانند Life\@Imerys، یک مرکز جهانی برای شناسایی و جشن گرفتن موفقیتها ایجاد کردهاند که هم مدیران و هم همکاران بتوانند موفقیتها را با یکدیگر به اشتراک بگذارند. مهم این است که مدیریت متوجه تلاشهای تیم شده و آن را به رسمیت بشناسد.
۷. برخورد با همکاری در محیط کار بهعنوان فرآیندی زنده و پویا
تقویت کار گروهی نباید تنها بهعنوان یک «پروژه آزمایشی» در نظر گرفته شود. اگر شرکتی قصد دارد همکاری را به سبک کاری خود تبدیل کند، تیم مدیریتی و کارکنان باید بپذیرند که از این پس این روش، شیوه اصلی کار خواهد بود.
البته همیشه جای تغییر و بهبود وجود دارد. همکاری در محیط کار باعث میشود پروژهها روانتر پیش بروند، کارکنان درگیرتر شوند و اهداف سازمان محقق گردد. وقتی همه اعضای تیم بهطور مؤثر با هم همکاری کنند، نتایج بهروشنی گویای موفقیت خواهد بود.
جمع بندی
تقویت کار گروهی در سازمان مزایای زیادی برای سازمان دارد؛ از جمله استفاده بهتر از منابع و تواناییهای کارکنان، افزایش کارایی، یادگیری متقابل، تقویت حس تعلق و افتخار به سازمان، و حتی کمک به ماندگاری نیروها. این همکاری زمانی نتیجهبخش است که اهداف تیمی روشن باشند، گوشدادن فعال تشویق شود، ابزارهای مناسب در اختیار کارکنان قرار گیرد، مسئولیتها شفاف و مستندسازی شود، تمرکز بر یافتن راهحل به جای سرزنش افراد باشد، تلاشها مورد قدردانی قرار گیرد و همکاری بهعنوان فرآیندی پویا و دائمی دیده شود. در چنین فضایی، هم کارکنان رضایت بیشتری از کار خود خواهند داشت و هم سازمان سریعتر به اهدافش خواهد رسید.
به مشاوره نیاز دارید ؟ با ما تماس بگیرید
مشاوران متخصص ما آماده راهنمایی کردن شما هستند
02126248779
منبع: lumapps
تالیف: هیئت تحریریه مدیرنو
برچسب ها:
- چرا کار گروهی در ایران ضعیف است؟
- چگونه کار گروهی را در سازمان تقویت کنیم؟
